Xu Hướng 2/2024 # “Tôm Bay” Của Người Cơ Tu # Top 11 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết “Tôm Bay” Của Người Cơ Tu được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Vinaconex.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

24/07/2024 08:30;    PHAN THỊ THANH LY

Mấy hôm nay trời nóng, cả nhà chỉ thèm mấy món thanh mát. Được má chỉ cho cây me bên hè nhảy lá non um tùm, lại có thêm vài trái me già, vậy là nhanh tay xách rổ ra “thu hoạch”, không quên hái trái ớt đã ngả màu đỏ và quả cà chua vườn nhà. Cũng may, trong tủ lạnh còn vài ba con cá bánh lái.

Thưởng Thức Món Thịt Sóc Xông Khói Của Người Cơ Tu

Người Cơ Tu sống dọc theo dãy Trường Sơn xưa kia có tập quán sống du canh, du cư. Thức ăn chính của họ là vào rừng để săn, bắn, hái, lượm… Khi bẫy bắt được nhiều chuột rừng, sóc rừng họ dự trữ bằng cách xông khói trên giàn bếp để ăn dần.

Người Cơ Tu gọi con “sóc thường” là xọng bhrôông và “sóc bay” là ta’tăng. Loại này sinh sống và làm tổ trên cây chuyên ăn trái cây nên thường trú ở khu rừng gần nương rẫy của đồng bào. Chúng rất thích ăn chuối, bắp, dứa… Để bắt sóc, người Cơ Tu chế loại bẫy lồng, trong lồng có gài trái chuối vừa chín tới, sóc nhà ta sống và làm tổ trên cây xuống đất thấy mùi chuối thơm hấp dẫn mò vào ăn là dính bẫy.

Con sóc ở vùng núi huyện Đông Giang chuyên ăn đọt tà vạt nên thịt thơm, ngọt, nên cư dân Trường Sơn chế biến các món như: Sóc nấu cháo, sóc nướng, sóc hông, sóc xào, sóc lam… Người Cơ Tu gài bẫy bắt được nhiều sóc, ăn không hết, đồng bào dự trữ bằng cách cạo lông và mổ bụng bỏ bộ lòng, rửa sạch sẽ để ráo và sắp trong cái trẹt nhỏ xông trên giàn bếp thành sóc xông khói.

Già Phạm Văn Crới giới thiệu sóc xông khói.

Người Cơ Tu hay nấu các món ăn bằng cách cho nguyên liệu vào ống nứa tươi, nướng chín. Không chỉ có cơm lam, chim lam hay cá lam mà món sóc lam dầu tươi hay xông khói cũng có hương vị rất đặc trưng, hấp dẫn. Sóc bắt về, làm sạch lông, mổ bụng lấy hết ruột ra ngoài, rửa sạch để ráo rồi treo nguyên con trên giàn bếp, hoặc sắp trên một cái trẹt để trên giàn bếp cho khô. Đồng bào Cơ Tu có thể chế biến nhiều món ăn từ sóc rừng xông khói như: hầm đu đủ, xào măng, nấu “giả cầy”, nướng trực tiếp trên than hoa, kho mặn dậy mùi thơm đầy quyến rũ… Cái ngon của các món ăn từ sóc rừng không chỉ giữ được hầu như nguyên vẹn hương vị tự nhiên của “núi rừng” mà còn mang đậm tập quán của dân tộc trên dãy Trường Sơn hoang dã.

Trong các món ăn truyền thống của người Cơ Tu luôn luôn có thịt sóc xông khói.

Thịt sóc xông khói được rửa sạch sẽ, sau đó cho vào nước sôi ngâm trong vài giờ cho mềm rồi mang ra lấy bốt chà xát cho sạch sẽ rồi chặt ra từng miếng nhỏ để ráo ướp với gia vị như bột nêm, tiêu rừng (amót) cho thấm sau đó tùy theo món mà nấu nướng. Đối với món chuối, khử dầu ăn với tỏi cho thơm, bỏ thịt sóc đã ướp vào xào vài lần, đổ thêm ít nước sôi nấu lại cho sôi rồi cho chuối xanh đã xắt hay củ hũ tà vạt vào om tiếp cho đến khi thịt sóc chín mềm thì nêm nếm lại.

Món thịt sóc có vị béo, giòn, ngọt đậm thoang thoảng thơm mùi nếp hương hòa quyện với vị chuối xanh, chát bùi mang lại một hương vị đặc biệt thơm ngon mà chỉ núi rừng Trường Sơn mới có.

Ăn Chay Và Ăn Mặn Của Người Tu?

Tuổi trẻ đến với đạo Phật với nhiều bỡ ngỡ như người lạc vào khu rừng đầy hoa thơm cỏ lạ nhưng lại khó tìm lối ra. Tiết mục “Tuổi Trẻ Với Phật Pháp” đến với các bạn trẻ để chúng ta cùng tìm hiểu và thực hành Phật Pháp, hầu đạt được an lạc, hạnh phúc và thảnh thơi ngay trong cuộc sống trước mặt cho bản thân, gia đình và cho mọi người quanh ta.

Kính mời quý vị và các bạn trẻ cùng theo dõi câu chuyện hôm nay với tiêu đề “Ăn chay, Ăn mặn” với các bạn trẻ (A), (B) và (C). Đây là một vấn đề mà nhiều người quan tâm đến, lại là một vấn đề hết sức tế nhị nên chúng tôi không dám tự tiện lý luận mà phải dựa vào những bài viết của hai vị sau đây: một là Tiến sĩ Victor A. Gunesekara, người Úc gốc Tích Lan, hiện là giáo sư đại học Queensland và là tổng thư ký hội Phật Giáo Queensland, Úc Đại Lợi; hai là Đại đức Thích Trí Siêu, ở Chùa Linh Sơn, Paris, Pháp quốc.

Ăn chay và ăn mặn của người tu

A: Này các bạn ơi, các bạn có biết các vị tu sĩ Phật giáo (PG) Tây Tạng ăn thịt bò không? Nghĩa là họ không ăn chay đó mà. Quý thầy tu Việt Nam mình mà thuộc Nam tông cũng vậy, ăn mặn đó! Nhưng họ chỉ ăn một bữa.

C: Bậy nào, tại sao lại như vậy được?

B: Không phải bậy đâu. Các bạn có biết không? Chúng ta thường tiếp xúc với quý Thầy tu Bắc tông, quí vị này theo truyền thống “tu hành thì phải ăn chay” nên chúng ta ngạc nhiên khi gặp những vị tu sĩ Phật giáo ăn mặn nghĩa là ăn thịt đó thôi. Thật ra khi xưa, có nhiều sự kiện được ghi lại trong đời sống đức Phật và chư Tỳ-kheo, ban đầu họ đã ăn thịt.

A: Thật vậy sao?

C: Đức Phật có cấm các thầy Tỳ-kheo ăn thịt không?

B: Thời đức Phật còn tại thế, khi đi khất thực, Tỳ-kheo được phép ăn 5 thứ thịt, gọi là ngũ tịnh nhục.

A: Đó là 5 thứ thịt gì vậy?

B: Đó là qui định về việc ăn thịt: 1. Thịt ăn mà không thấy người giết. 2. Thịt ăn mà không nghe tiếng của con vật kêu la. 3. Thịt ăn mà không nghi người ta giết vì mình và cho mình ăn. 4. Thịt của con thú tự chết. 5. Thịt của con thú khác ăn còn dư. Có chỗ người ta ghi gọn lại là ‘‘Tam tịnh nhục’’ (không thấy, không nghe, không nghi ngờ) để nói đến qui định của đức Phật về việc ăn thịt.

C: Vậy còn theo giới luật thì sao?

B: Trong giới luật của Tỳ-kheo (Pratimoksha), dù là 227 giới của Tiểu thừa hay 250 giới của Đại thừa đều không có giới nào cấm ăn thịt cả. Do đó, một vị Tỳ-kheo ăn thịt chay hay thịt mặn đều không thể xem là phạm giới được. Ngoài ra, các bạn không nghe người ta nói ‘‘ăn mặn nói ngay hơn ăn chay nói dối’’. Câu này không phải nói ăn mặn tốt nhưng là để cảnh tỉnh người ăn chay, vì nhiều người ăn chay thì sinh tâm ngã mạn, chê người không ăn chay.

A: Như vậy tại sao Phật tử Đại thừa lại có giới ăn chay?

B: Trong 2 kinh Đại thừa Lăng-già và Đại Bát-niết-bàn, đức Phật dạy đệ tử không được ăn thịt cá, vì như vậy làm mất hạt giống từ bi. Trong Kinh Phạm Võng nói về Bồ tát giới cũng có 10 giới trọng và 48 giới khinh (trong đó giới khinh thứ 3 là cấm ăn thịt). Vì vậy, ai thọ Bồ-tát giới phải ăn trường trai. Gần đây Thượng tọa Đức Niệm soạn dịch cuốn Tại gia Bồ-tát giới gồm 6 giới trọng và 28 giới khinh, trong đó không bắt buộc phải trường trai nữa mà phải giữ ít nhất là 6 ngày chay trong một tháng.

C: Như vậy, nếu ta thích ăn chay vì lòng từ bi hay giữ giới Bồ-tát thì cứ việc ăn chay, mấy ngày trong 1 tháng cũng được, ăn chay trường cũng được nhưng đừng chỉ trích hay coi thường người không ăn chay như ta, có phải không?

B: Đúng rồi, bạn nắm vững vấn đề ăn chay ăn mặn rồi đó!

A: Các bạn có biết rằng Phật tử Nam tông chỉ trích quý thầy Bắc tông ăn chay là ‘‘chạy theo Đề-bà-đạt-đa’’ không? Tại sao vậy hả?

B: Tại vì vào thời đức Phật, Đề Bà Đạt Đa yêu cầu Ngài ban hành thêm 5 giới luật của hàng xuất gia: 1. Tỳ-kheo phải sống trọn đời trong rừng; 2. Tỳ-kheo phải sống đời du phương hành khất; 3. Tỳ-kheo phải đắp y may bằng những mảnh vải rách lượm ở các đống rác hay trong nghĩa địa; 4. Tỳ-kheo phải sống dưới gốc cây. 5. Tỳ-kheo phải ăn chay suốt đời. Đức Phật tuyên bố rằng các đệ tử của Ngài được tự do hành động về 5 điều này, muốn theo hay không tùy ý.

C: Nghe nói chư Tăng và các Lạt ma Tây Tạng ăn thịt bò và đặc biệt thịt Yak (một loại bò núi rất to) phải không? Các bạn có biết tại sao không ?

B: Có một lần trong một buổi thuyết pháp, Lạt ma Thrangou Rinpoche trả lời câu hỏi “tại sao các sư Tây Tạng không ăn chay?” như sau: dân Tây Tạng giết một con Yak nuôi được 10 người trong một tháng, trong khi đó nấu một bó cải có thể làm chết biết bao nhiêu côn trùng sâu bọ mà chỉ nuôi được một người trong một bữa! Vậy thì cái nào lợi và ai sát sanh nhiều hơn!

A: Cũng có lý của họ. Tương tự, chúng ta thường nghe mấy bà nội trợ thắc mắc: ăn chay là tránh sát sanh nhưng còn chuyện xịt thuốc cho ruồi, kiến, gián, chuột v.v…  trong nhà bếp, nhà kho v.v.. chết thì làm sao đây? Đó là chưa nói làm ruộng, làm vườn, trồng cây v.v… lại còn phải xịt thuốc trừ sâu nữa!

B: Đúng vậy, sau khi nghe hết mọi lý lẽ, ăn chay hay ăn mặn là tùy ý bạn; cái chính mà người Phật tử cần lưu tâm là ăn để sống, để nuôi thân chứ không phải sống để mà ăn”.

C: Nói đúng lắm, chúng ta ai cũng nghe câu bệnh tùng khẩu nhập, họa tùng khẩu xuất nghĩa là  bệnh từ miệng vào và tai họa từ miệng mà ra vì vậy phải ăn sao cho đúng phép dưỡng sinh.

A: Thế nào là đúng phép dưỡng sinh? Nghe nói người Tây phương không phải là Phật tử họ cũng ăn chay đó, vì ăn chay có nhiều chất bổ dưỡng có phải không?

C: Phải rồi! Ăn chay rất tốt chứ, vì ăn chay là ăn các loại ngũ cốc, hoa quả, rau cải tươi, bơ sữa, fromage (cheese), đậu, mật ong, nước trái cây, nước suối v.v… là những loại thực phẩm đầy đủ chất bổ dưỡng cho cơ thể, đầy đủ sinh tố, giúp cho tâm trí bén nhạy, sáng suốt, và vắng lặng. Còn những thức ăn như thịt cá, hành tỏi, rượu, cà phê, thuốc lá, thuốc phiện v.v…  đồ hộp, đồ gia vị, đồ hóa học đều có hại cho cơ thể, làm tiêu hao năng lực, kích thích cả thân và tâm trí, làm con người mất tự chủ. Càng dùng ít càng tốt.

B: Đó chính là lý do người ta càng ngày càng ngán và sợ thịt. Đó là chưa nói ăn thịt làm cho dạ dày mau mệt, những loại dầu thực vật tốt cho cơ thể hơn là dầu động vật v.v… Ngoài ra còn phải ăn thong thả, ăn vừa đủ, đừng để quá no; phải biết ăn theo mùa, những trái cây rau quả đúng mùa thì vừa rẻ vừa tốt và bổ dưỡng.

A: Nãy giờ chúng ta chỉ nói chung về ăn chay và ăn mặn mà chưa đi sâu vào chi tiết như tại sao có những luận cứ chống lại việc ăn thịt về phương diện tôn giáo?  Nói rõ hơn là đạo Phật.

B: Trong kinh Lăng Già nói rằng chúng ta không nên ăn thịt thú vật vì vài lý do sau đây: 1. Những thú vật hiện nay có thể là bà con bạn bè với chúng ta trong những kiếp quá khứ. 2. Chính cha mẹ bà con bạn bè của chúng ta hôm nay có thể tái sanh làm thú vật trong các kiếp sau này. 3. Thịt được xem là ô uế vì sự phóng uế của thân xác. 4. Viễn ảnh bị giết khiến cho thú vật kinh hoàng. 5. Toàn bộ thịt chẳng khác gì một xác chết thối rữa. 6. Ăn thịt có thể khiến cho tánh tình thêm nóng nảy, độc ác, gợi cảm nhục dục. 7. Theo bản tánh tự nhiên, con người không phải là con vật ăn thịt.

C: Thật vậy đó, cơ thể con người giống loài ăn cỏ nhưng không hoàn toàn là loài ăn cỏ vì cấu trúc dạ dày của con người khác hẳn với loài ăn cỏ, nhưng bộ ruột dài thì giống với loài ăn cỏ mà khác với loài ăn thịt. Đó là một cơ cấu thỏa hiệp giữa loài ăn cỏ thuần túy và loài ăn thịt thuần túy; vì vậy, “con người là một loài ăn tạp”. Thực phẩm chay thích hợp cho sức khoẻ con người vì trong các thức ăn chay có các chất đạm cao để cân bằng với lượng Cholesterol dư thừa trong cơ thể. Bệnh cao Cholesterol là hậu quả tai hại của việc dùng quá nhiều sản phẩm từ động vật.

A: À, mà các bạn có biết vào thời đức Phật, các tôn giáo khác có cấm ăn thịt không?

C: Không, không phải tất cả tín đồ các tôn giáo đều bị cấm ăn thịt; bởi vì bạn không nhớ là ở Ấn Độ có tục lệ giết súc vật để tế thần linh đó sao? Chính đức Phật đã lý luận với người Bà-la-môn tế lễ khi cứu một con dê con sắp bị thọc huyết đó! Tuy nhiên, đa số tín đồ Hindu (Ấn Độ giáo) lại ăn chay, hay ít nhất họ tránh ăn thịt bò. Còn phái Kỳ-na thì “kỹ lưỡng” hơn nữa; họ không những chỉ ăn chay mà lại còn cấm ăn một số trái cây có một số sinh vật bé li ti sống trên đó như trái vải, họ cũng cấm dùng bữa sau khi mặt trời lặn vì như vậy sẽ có một số thiêu thân lao vào bếp lửa chết v.v…

B: Còn nữa, theo kinh Thánh thì sau khi tạo dựng nên Trời đất Thượng đế đã ra lệnh cho con người phải ăn rau đậu, nhưng lệnh cấm đó đã được hủy bỏ sau cơn đại hồng thủy rồi. Ở Trung Hoa thì vào năm 511 trước Tây lịch, Lương Võ Đế đã ra lệnh cấm ăn thịt và tại hầu hết các nước Tây phương và nơi tiểu lục địa Ấn Độ đã có sự chống đối việc ăn thịt các con vật cưng (pets) hay các loài bò sát.

A: Nghe nói ở Ấn Độ thời đức Phật tuy không cấm ăn thịt nhưng cũng có một số con vật không được đụng tới phải không?

C: Phải đó, ở xã hội Ấn Độ thời đó, thịt của 10 sinh vật sau đây bị cấm xử dụng; đó là: thịt người, thịt voi, ngựa, chó, rắn, sư tử, cọp, beo, gấu và linh cẩu.

A: Tại sao những con vật này lại ưu tiên?

B: Mặc dù không ai nói chi tiết tại sao nhưng ngầm hiểu rằng sở dĩ có sự cấm đoán vì đã được công chúng đồng ý. Đức Phật của chúng ta thường có khuynh hướng chấp nhận những phong tục xã hội đang thịnh hành, miễn là đừng mâu thuẫn với những nguyên lý giáo pháp của Ngài.

C: Tại sao trong 10 con vật không có con bò cái? Hiện nay nó là con linh vật cấm kỵ nhất của Ấn Độ giáo đó mà!

B: Điều đó cho thấy có lẽ vào thời đức Phật, Ấn Độ giáo chưa được phát triển và sự kiện bò cái sau này mới được thừa nhận. Tuy nhiên, đối với chúng ta hôm nay việc quan trọng là qua cuộc nói chuyện này, tóm tắt cho được “tại sao Phật dạy người Phật tử phải ăn chay” và “ăn chay như thế nào mới được gọi là đúng với Chánh pháp”.

A: Vậy thì các bạn làm ơn tóm tắt lại hai trọng tâm đó đi!

B: Những lợi ích của sự ăn chay là: thân thể khỏe mạnh, tránh các bệnh nan y và làm việc được dai sức. Ăn chay giúp trí óc được sáng suốt, tánh tình thuần hậu và nhất là tập thói quen nếp sống thanh bạch, ăn uống giản dị, thực hiện hạnh “ít muốn, biết đủ” của người con Phật.

C: Còn nữa! Ăn chay đúng Chánh pháp là ăn chay mà không chấp vào chuyện này, không chê bai người không ăn chay, không “nhiều chuyện” kiêng cử đủ thứ như chén đũa, soong nồi v.v… phải để riêng làm phiền đến mọi người trong gia đình, trong tập thể… điều cốt yếu là mình mượn phương tiện ăn chay để mở rộng tâm từ.

A: Vậy các bạn có biết, thông thường người ta ăn chay mấy ngày mỗi tháng không?

B: Ăn chay 2 ngày 1 tháng thì ăn vào ngày Rằm (15 Âm lịch) và mồng Một; ăn 4 ngày thì thêm 14 và 30 tháng thiếu thì ngày 29 tức là 30 đó; 6 ngày thì thêm mồng 8 và 23; 10 ngày thì thêm 18, 24 và 28, 29 (hay 27, 28 tháng thiếu); tóm lại, nếu ăn chay 10 ngày thì vào những ngày: 1, 8, 14, Rằm, 18, 23, 24, 28, 29, 30 (hay 27, 28, 29 tháng thiếu)

A&B: Tạm biệt! Tạm biệt !

Tâm Minh

Bữa Ăn Sáng Truyền Thống Của Người Nhật: Cơ Cấu Bữa Ăn Của Người Nhật

Nếu gia đình bạn chưa biết bữa ăn sáng nên ăn gì có thể tham khảo cơ cấu bữa ăn của người nhật theo chuẩn Bữa ăn sáng truyền thống của người Nhật tốt nhất cho sức khoẻ của cả nhà mà không lo thiếu chất dinh dưỡng cũng như các chứng béo phì.

Bữa ăn sáng truyền thống của người Nhật

Ai cũng biết ngừoi nhật là một trong những dân tộc có tuổi thọ tốt nhất trên thế giới, chưa kể sức khoẻ của ngừoi nhật cũng không hề thua kém bất cứ nước tây âu nào nhờ vào thái độ sống.

Chưa kể, cơ cấu bữa ăn của người nhật được xây dựng theo một chế độ dinh dưỡng theo chuẩn nhất định nên việc các bà mẹ muốn theo chuẩn này để đem lại điều tốt nhất cho gia đình là hiển nhiên.

cơ cấu bữa ăn của người nhật

Thế giới ẩm thực Nhật Bản rất rộng lớn, không chỉ giới hạn ở hải sản sống, món nướng, mì… Nếu có cơ hội đến Nhật Bản, trò chuyện với người dân bản địa, lắng nghe những câu chuyện của họ, lúc này, bạn sẽ có dịp mở rộng thêm kiến thức về văn hóa xứ sở hoa anh đào của mình.

súp miso của nhật bản

Hầu như chúng ta đều có cơ hội thử qua món ăn truyền thống này rồi thì phải? Miso được làm từ nước dùng dashi và tương miso chế biến từ đậu nành.

Dạo gần đây, bạn sẽ thấy một chén soup miso có các thành phần như: nori (rong biển), đậu hũ, hành lá, nấm và cần tây… Súp Miso có vị ngọt, chứa nhiều chất dinh dưỡng và có “sức mạnh” sưởi ấm trong mùa đông.

Nimono

Nimono là loại đồ hầm. Tất cả các thể loại rau củ, hải sản, thịt hay đậu… có rất nhiều nguyên liệu để làm nên món ăn kèm cực kì bổ dưỡng này.

Món Nimono sẽ làm ấm bụng trong mùa đông nhưng hầu như chúng ta có thể ăn bất cứ lúc nào trong năm cũng được.

Món dưa muối kiểu nhật Tsukemono

Món ăn này rất đơn giản nhưng lại ngon mê li. Nói đơn giản, đây là món dưa muối Nhật Bản hay chúng ta chỉ cần tẩm rau củ với gia vị và thêm hạt vừng thôi.

Một trong những loại dưa muối nổi tiếng trong thế giới ẩm thực Nhật Bản đó chính là aemono – cải bó xôi ướp với dầu mè.

Gần đây, người ta có thể dùng tsukemono làm món khai vị, đồ ăn vặt hay đồ trang trí/ topping cho các món ăn chính.

các món ăn chính ngon

“Ngôi sao chính” của bữa ăn đã xuất hiện! Thông thường, món chính trong bữa ăn đậm chất Nhật Bản sẽ là

yakizakana (cá nướng)

tonkatsu (thịt heo chiên cốt lết)

nikujaga (thịt hầm chua ngọt)

hay đôi lúc sẽ là karaage (gà chiên giòn)

Như bạn thấy đó, các món ăn trong bữa ăn gia đình hằng ngày ở Nhật Bản đều rất đơn giản nhưng lại cực kì giàu dinh dưỡng. Ở xứ sở hoa anh đào, dọc theo các con phố đi bộ có nhiều các cửa hàng phục vụ bữa ăn với giá cả bình dân và có khi còn nhiều món hấp dẫn nữa (chỉ 1,100 yen/ bữa ăn ~ 225,000 VND).

Xem bữa ăn sáng truyền thống của người Nhật

“Tôm Bay” Đậm Đà Hương Vị Đồng Quê

Trên thế giới, nhiều dân tộc cũng chế biến các loài côn trùng thành món ngon độc đáo. Ở Việt Nam, châu chấu rang được coi là một trong những món ăn chế biến từ côn trùng phổ biến nhất.

Từ tháng 4 đến tháng 9 âm lịch trước đây, từ trẻ em cho tới người lớn đều hứng khởi ra đồng bắt châu chấu. Chỉ cần một vài cái vợt thủng lỗ, bọn trẻ tha hồ chạy khắp đồng ruộng bao la khua khoắng bắt chấu. Vỗ nhẹ cho mặt lúa rung động để châu chấu ùa ra rồi vợt ngược chiều gió có thể thu hoạch được lượng châu chấu đủ cho cả nhà thưởng thức.

Xế chiều, khi nắng hạ đang yếu ớt chiếu những tia sáng cuối cùng trong ngày, ta có thể bắt gặp hình ảnh những bóng người mải miết săn châu chấu trên giữa mặt biển lúa mênh mông. Món châu chấu rang ngon hơn cũng một phần vì thế. Cảm giác được đằm mình trong gió hạ giữa quê hương rồi thưởng thức “tôm bay” do thành quả chính mình bắt được đã khiến cho bao thế hệ người Việt Nam nhung nhớ.

Ngày nay, châu chấu bán sẵn cũng tương đối phổ biến, đồng ruộng cũng đang dần bị thu hẹp. Trẻ em ngày nay, nhất là trẻ thành phố ít được trải nghiệm những cuộc săn châu chấu nơi đồng quê yên ả nữa. Món châu chấu vì thế mất đi một phần thi vị.

Trước đây, ngay trên đồng, nơi rơm rạ có sẵn, người ta nướng châu chấu thưởng thức ngay tại chỗ. Nướng châu chấu tươi rói vừa bắt được rồi háo hức chờ được ăn cũng là một thú vui của nhiều đứa trẻ nông thôn. Châu chấu nướng thơm, giòn và ngon ở không gian sum vầy, vui vẻ. Đây cũng là một phần tuổi thơ đáng yêu, đáng nhớ của nhiều người dân Việt.

Bên cạnh châu chấu nướng, châu chấu rang cũng rất phổ biến. Châu chấu mang về đổ nước sôi rồi lắc mạnh cho rụng bớt chân cánh, đổ vào chảo dầu đã già rang cho thật giòn thật ngậy. Thêm chút muối cho đậm đà đến khi được thì tắt lửa, rắc thêm chút lá chanh thái chỉ thơm thơm thì thât tuyệt. Món ngon dân dã này ăn ngậy và giòn tan trong miệng, phảng phất hương thơm của vỏ châu chấu cháy lẫn mùi lá chanh trở nên vô cùng hấp dẫn đối với dân quê.

Nhiều người không quen ăn châu chấu rang sẽ thấy lạ và không thích. Nhưng đối với những người đã quen và thưởng thức nhiều lần, cứ hè đến là lại thèm nhấm nháp vị “tôm bay”. Đây có lẽ cũng là một món ngon đặc sản của đồng quê đậm đà hồn Việt.

Thảo Hương – Amthuc365

Lạ Lùng Làng Nghiện Ăn ‘Tôm Bay’

“Ân rượu nếp, Kim tôm bay”, câu ca xưa vẫn thường được nhắc tới để nói về đặc sản của hai vùng đất Nghi Ân và Nghi Kim thuộc thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Ai đã từng nếm rượu nếp Nghi Ân thì chắc chắn sẽ tấm tắc khen cái men rượu ở đây sao mà ngon, cay và thơm đến thế. Tương tự, món “tôm bay” của vùng đất xã Nghi Kim cũng làm cho người ta ngây ngất bởi độ béo ngậy, thơm ngon của nó. Rượu nếp Nghi Ân mà nhắm bằng mồi nhậu “tôm bay” Nghi Kim thì đúng là một sự kết hợp khó cưỡng lại nổi dù là người khó tính nhất. Món “tôm bay” chúng tôi muốn nhắc tới đó chính là cào cào – một món ăn truyền thống của người dân xứ Kim.

Dọc đường về xã Nghi Kim, chúng tôi thấy hai bên đường người mua kẻ bán cào cào tấp nập. Tò mò, thú vị trước món ăn kỳ lạ này, tôi đã đi sâu tìm hiểu và cũng được bạn đãi một bữa đặc sản “tôm bay” thật nhớ đời.

Các cụ cao niên trong xã cho biết, món ăn chế biến từ cào cào không biết có từ bao giờ, khi họ sinh ra, lớn lên đã thấy món “tôm bay” hiện diện trên mâm cơm hằng ngày của gia đình, nó được xem là món ăn truyền thống của người dân nơi đây .

Cụ Kỳ, trú tại xóm 11, năm nay 84 tuổi cho biết, khi lớn lên đã thấy dân làng rủ nhau đi bắt cào cào về ăn. Trước đây cào cào nhiều, chỉ cần mang một cái vợt ra đồng một lúc là có thức ăn ngay, thế nhưng giờ cào cào đồng đã ít đi rồi, người ta lại chuyển sang ăn cào cào xanh (hay còn gọi là cào cào sim), loại này thường sống trên các cành cây thông, phi lao gần nước.

Cũng như cụ Kỳ, những người dân xã Nghi Kim khi được hỏi thì đều trả lời là không biết món “tôm bay” có tự bao giờ.

“Có thể trước đây do đói kém nên người ta bắt về rang lên ăn. Hoặc do nạn cào cào phát triển, phá hoại mùa màng, người ta bắt ăn để giảm thiểu phá hoại hoa màu. Từ đó trở đi thấy thơm ngon nên sau này trở thành thói quen, dần dần nó trở thành món ăn truyền thống, không có nó trong mỗi bữa ăn lại thấy thiếu thiếu”, một cụ già giải thích.

Không chỉ những người quê gốc ở xã Nghi Kim mới nghiện ăn cào cào mà những người từ nơi khác đến đây sinh sống, lúc đầu còn không dám ăn nhưng khi đã thưởng thức một lần rồi thì đâm ra “nghiện” luôn.

Điển hình như ông Nguyễn Quốc Vinh (SN 1941). Ông Vinh vốn quê gốc ở Thanh Chương, nhưng đã sống ở thành phố Vinh hơn 20 năm bảo, lúc đầu thấy họ bán cào cào làm thức ăn cũng thấy làm lạ và không dám ăn. Thế nhưng, một bữa có người bạn trong xã mời đến nhậu. Hôm đó chủ nhà giới thiệu đồ nhắm là món “tôm bay”, ông mới ngã ngửa, không ngờ nó ngon đến vậy. Kể từ đó, ông cũng nghiện ăn, nhậu món này luôn.

Giờ đây món “tôm bay” được xem là đặc sản của người dân Nghi Kim, nó không chỉ là thức ăn hàng ngày mà còn là món tủ dùng để tiếp khách quý của các gia đình.

Kiếm tiền triệu từ những con cào cào

Vào độ chớm Thu, người dân xã Nghi Kim lại tay bì, tay sào lên đường đi săn cào cào để về làm thức ăn.

Từ việc bắt cào cào về làm thức ăn trong mỗi gia đình, dần dần do nhu cầu của xã hội, ở xã Nghi Kim còn ra đời một nghề mới: nghề săn cào cào.

Trước đây, cào cào còn nhiều thì đồ nghề của các thợ săn chỉ là một cái vợt, bao tải là có thể hành nghề được. Thế nhưng, do khí hậu, môi trường cào cào ngày càng ít đi, người ta phải đi săn vào ban đêm mới được nhiều. Và đồ nghề lúc này nhất thiết phải có đèn pin, một cây sào có móc sắt, bao tải dùng đựng chiến lợi phẩm cào cào, có người còn công phu lấy can nhựa loại 5 lít đục lỗ để đựng. Từ khi có cái nghề mới, nhiều gia đình ở xã Nghi Kim kiếm được hàng chục triệu đồng mỗi mùa săn cào cào, đây quả là một con số ngạc nhiên.

Thời điểm vào mùa săn cào cào, nhiều xóm ở Nghi Kim cả làng kéo nhau đi bắt. Theo kinh nghiệm, loài cào cào xanh mà người dân hay bắt thường sống ở vùng đất cát, độ ẩm cao, trên các cây như phi lao, sắn, thông… Vào buổi đêm, họ kéo nhau đi từng đoàn đến bãi phi lao các xã miền biển của TX. Cửa Lò, khi chỗ này cào cào ngày càng ít, họ kéo nhau sang tận các huyện Can Lộc, Cẩm Xuyên, Đức Thọ… của tỉnh Hà Tĩnh để săn cào cào.

Mỗi đêm như thế một người có thể bắt được từ 20 đến 30kg, thậm chí có lúc cao điểm, một đêm bắt được 40kg cào cào là chuyện bình thường. Với giá hiện nay một kg cào cào bán từ 30.000 – 50.000 đồng thì mỗi đêm thợ săn cào cào cũng bỏ túi chừng 1 triệu đến 1,5 triệu đồng.

Tuy nhiên, số lượng cào cào bắt được không hề sợ ế hàng, có bao nhiêu đều bán được hết.

Diện kiến thợ săn cào cào cừ khôi

Khi nhắc đến thợ săn cào cào, tất thảy người dân trong xã Nghi Kim đều biết đến Ngô Long, một thợ săn cào cào cừ khôi ở xã. Hơn chục năm nay, cũng nhờ cái nghề tay trái này mà anh đã có tiền làm nhà, mua sắm được nhiều vật dụng cho gia đình.

Theo kinh nghiệm của anh Long, thợ săn cào cào cũng phải hội đủ nhiều yếu tố: nhanh nhạy, quan sát tốt, chịu khó, tỉ mỉ và phải hết sức khéo léo. “Không phải ai cũng bắt được hàng chục kg cào cào mỗi đêm đâu, có người đi cả đêm chỉ được một vài cân là cùng, nói vậy để chứng minh cái nghề săn cào cào cũng không phải đơn giản như nhiều người thường nghĩ. Cào cào về đêm không thấy gì nên nó không bay.

Khi phát hiện cành cây có nhiều cào cào đậu thì dùng cây sào có móc sắt vít cành cây xuống một cách nhẹ nhàng sau đó tóm gọn chúng như thế mới không làm cào cào giật mình bay loạn xạ sẽ không bắt được cả bầy”, anh Long chia sẻ kinh nghiệm.

Nhờ những kinh nghiệm “chinh chiến” qua hơn 10 năm săn cào cào mà anh Long được xem là tay thợ bậc nhất ở vùng đất này.

Cũng theo các thợ săn, kiếm tiền từ việc săn cào cào cũng dễ nhưng luôn tiềm ẩn đầy hiểm nguy. Xòe đôi bàn tay có nhiều vết trầy xước cho tôi xem, thợ săn Trần Xuân Bách, trú tại xóm 11 cho chúng tôi biết đó là hậu quả của việc săn cào cào. Những chú cào cào khi bị bắt đưa càng búng loạn xa, cào cấu khắp các ngón tay của người thợ săn, những cái móc nhỏ xíu, sắc nhọn ở đầu hai càng liên tục đâm sâu vào lòng bàn tay tạo ra những vết xước.

“Có khi vừa kéo cành cây xuống thì bỗng xuất hiện một con rắn lao xuống, nếu không tránh kịp thì có lẽ bị rắn cắn rồi, rồi còn rất nhiều rủi ro khác như quần áo lúc nào cũng nghe mùi khó chịu, đi ban đêm rất nguy hiểm…”, Bách chia sẻ.

Bí quyết chế biến món “tôm bay”

Để cào cào trở thành đặc sản, khâu chế biến cũng rất quan trọng, góp phần làm cho món “tôm bay” hấp dẫn được người thưởng thức nó. Cái món cũng lắm công phu và nhiều công đoạn, người làm phải tuân theo những trình tự nhất định.

Theo chị Hằng (vợ anh Long) chia sẻ bí quyết chế biến món tôm bay, cào cào sau khi bắt về sẽ được cắt bỏ phần khuỷu chân trước, chân sau (không bỏ phần đùi), rồi cắt cánh, rút bỏ ruột.

Khi xong phần làm thô thì đến lượt cào cào phải được làm sạch bằng cách ngâm nước muối khoảng 5 phút, sau đó vớt ra rửa sạch bằng nước lã. Tiếp tục đem cào cào lên luộc sôi khoảng 1 phút thì vớt ra đem trộn với lá chanh, sả, ướp khoảng 3 phút.

Đồng thời lúc này cho dầu vào chảo, chiên giòn lên, khi nào thấy cào cào chuyển sang màu vàng thì bỏ gia vị, ớt, tiêu, hành tăm, mật vào rim khô. Đặc biệt, để làm cho món “tôm bay” được ngon, chắc giòn và dai người ta bỏ thêm một ít nước dưa muối hoặc nước cà muối. Khi đó, món “tôm bay” mới thực sự hấp dẫn.

Nếu ai đã từng thưởng thức một lần đặc sản cào cào của xứ Kim chắc không thể nào quên được mùi vị thơm lừng, ăn rất ngon, giòn, đặc biệt là rất béo. Theo người dân ở đây, cả cái vùng này, gia đình nào cũng nghiện món ăn dân dã này.

Những người xa quê lâu ngày trở về thăm gia đình, người thân đều đòi cho được mẹ chuẩn bị cho món tôm bay để thỏa mãn cơn thèm khát. Rồi khi đi xa, họ cũng không quên mang theo một vài cân cào cào đã qua chế biến thô ướp lạnh đem đi làm quà. Họ xem đó là đặc sản quý hiếm dùng để biếu những người mình yêu quý.

Cập nhật thông tin chi tiết về “Tôm Bay” Của Người Cơ Tu trên website Vinaconex.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!